Trwają prace nad zmianami dla morskiej energetyki wiatrowej. Kolejna aukcja w przyszłym roku

0
1

Ministerstwo Klimatu i Środowiska obecnie pracuje nad projektem ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Jednym z analizowanych obszarów jest modyfikacja zasad organizacji aukcji dla morskich farm wiatrowych. Według scenariusza przyspieszonej transformacji w 2030 roku mają one osiągnąć 5,9 GW mocy zainstalowanej, a w 2040 roku 17,9 GW – wynika ze zaktualizowanego Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK).

– Zgodnie z planami w ciągu następnych kilkunastu lat moc całego offshore w Polsce ma sięgnąć 18 GW. Będzie to wpływało na to, że energia z offshore będzie istotnym elementem polskiego miksu energetycznego. Już dzisiaj zaczyna płynąć pierwsza energia, w ciągu kilku najbliższych lat powinny pracować już pełną mocą 4 GW wiatraków. Mamy rozstrzygnięte aukcje z 2025 roku, a projekty te około 2032 roku zaczną pracować. W przyszłym roku planujemy przeprowadzić aukcje na kolejne 4,5 GW mocy, więc to pokazuje, że zaplanowane 18 GW w 2040 roku może być realne, faktycznie będzie wspomagać polski system elektroenergetyczny i go stabilizować – mówi agencji Newseria Sławomir Ćwik, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, podczas konferencji EuroPOWER & OZE POWER, która odbyła się 5–6 listopada 2026 roku w Warszawie.

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) pod koniec grudnia 2025 roku przeprowadził pierwszą aukcję morskiej energetyki wiatrowej w ramach drugiej fazy wsparcia. Zakontraktowano wówczas 3,435 GW mocy. Maksymalna łączna moc zainstalowana elektryczna morskich farm wiatrowych, w odniesieniu do których mogło zostać przyznane prawo do pokrycia ujemnego salda, wynosiła 4 GW.

– Proces rozwoju polskich farm wiatrowych na morzu generalnie przebiega zgodnie z założeniami. Pierwsza faza oparta na decyzjach administracyjnych jest już oddawana jako pierwsze inwestycje. Mamy rozstrzygniętą aukcję w 2025 roku, tam pozostało 0,5 GW, natomiast pozostała część została przeprowadzona z sukcesem. Był to ewenement w Europie, dlatego że w analogicznym czasie w innych krajach europejskie aukcje na offshore nie zakończyły się sukcesem – wyjaśnia Sławomir Ćwik.

– Z tego niezmiernie się cieszymy. Mamy w URE przekonanie, że zrobiliśmy bardzo dużo dobrej pracy na rzecz rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w Polsce, szereg efektywnych procesów, w tym skutecznie przeprowadziliśmy pierwszą konkurencyjną aukcję, nie byliśmy tutaj w tym zakresie wąskim gardłem i terminowo realizowaliśmy te działania – mówi Radosław Walaszczyk, dyrektor Departamentu Systemów Wsparcia Źródeł Odnawialnych w URE. – Teraz patrzymy w przód. Wydawałoby się, że rok 2027 to daleka perspektywa, ale z naszego punktu widzenia to jest już zaraz. Biorąc pod uwagę możliwość przeprowadzenia aukcji w 2027 roku, dla nas ultraważną kwestią jest przeprowadzenie przez parlament zapowiadanej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska nowelizacji ustawy offshore’owej, w szczególności wdrożenie do krajowego porządku prawnego tzw. kryteriów pozacenowych.

Obowiązek wdrożenia kryteriów pozacenowych do aukcji odnawialnych źródeł energii, takich jak farmy słoneczne czy wiatrowe, wynika z unijnego rozporządzenia Net Zero Industry Act. Oznacza to, że o wygranej aukcji będą decydować także inne czynniki niż tylko cena oferty. Obejmują one m.in. odpowiedzialne prowadzenie działalności, cyberbezpieczeństwo, zdolność do terminowej realizacji inwestycji, odporność łańcuchów dostaw oraz zrównoważony rozwój. Kryteria muszą mieć zastosowanie do co najmniej 30 proc. wolumenu energii sprzedawanej rocznie w każdym kraju członkowskim lub co najmniej 6 GW.

MKiŚ przygotowuje zmiany w przepisach dotyczących morskiej energetyki wiatrowej, które poza wprowadzeniem kryteriów pozacenowych zakładają także częstsze organizowanie aukcji dla mniejszych wolumenów. Projekt ma przewidywać zmiany, których celem będzie ograniczenie kumulacji realizacji projektów w tym samym okresie, a tym samym zmniejszenie presji na łańcuch dostaw, rynek usług oraz dostępność wykwalifikowanej kadry niezbędnej do realizacji inwestycji.

– Na osi czasu w 2027 roku URE musi rozłożyć być może trzy aukcje: zwykłą z ustawy o odnawialnych źródłach energii, dla offshore i biometanu. Wszystkie te procesy najprawdopodobniej będą prowadzone z wykorzystaniem narzędzia w postaci internetowej platformy aukcyjnej. Co prawda być może jeszcze pierwsza aukcja dla biometanu odbędzie się pisemnie, natomiast dla nas możliwie pilne wejście w życie tych przepisów ustawy offshore’owej jest bardzo ważne, ponieważ to jest dla nas pierwszy krok. Dopiero na podstawie tych przepisów będziemy mogli podejmować dalsze działania w postaci przygotowania się organizacyjnego, technicznego, operacyjnego do przeprowadzenia kolejnej aukcji w 2027 roku – tłumaczy dyrektor w URE.

Uczestnicy ubiegłorocznej aukcji są zobowiązani do wytworzenia i wprowadzenia do sieci po raz pierwszy energii elektrycznej w terminie siedmiu lat od dnia zamknięcia sesji aukcji. Wraz ze zrealizowaniem tego obowiązku rozpocznie się bieg 25-letniego okresu wsparcia. Aukcje offshore są sposobem przyznawania wsparcia przewidzianego dla tej formy OZE.

– Nie lubię używać określenia system wsparcia, dlatego że obecnie stosowane rozwiązanie, czyli kontrakty CFD, tak naprawdę prowadzi do rozłożenia ryzyka pomiędzy inwestorem, który inwestuje ogromne środki w budowę offshore, a systemem odbierającym tę energię, czyli państwem polskim, które chce mieć zapewnione bezpieczne dostawy energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii. Strony umawiają się, że w sytuacji, gdy cena na rynku osiąga niższy poziom niż cena referencyjna, to jest wyrównywana ze strony państwa. Z kolei w sytuacji, gdy mamy wysokie piki cen energii na rynku, to wówczas państwo kupuje tę energię po niższych cenach – wyjaśnia Sławomir Ćwik.

– Z perspektywy odbiorców niezwykle istotna jest też kwestia kosztów. Także z perspektywy podstawowej roli prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, którą jest równoważenie interesu przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców, bardzo ważne jest to, żeby ten koszt offshore był rozsądny, żeby można było wytłumaczyć sens ekonomiczny także społeczeństwu. Docelowo duża liczba odnawialnych źródeł energii, w tym z morskich wiatraków, ma doprowadzić do tego, że ceny energii będą niższe. Natomiast oczywiście w rachunku za energię elektryczną są też inne komponenty w postaci części dystrybucyjnej, stabilizującej system – zaznacza Radosław Walaszczyk.

Na początku października br. MKiŚ poinformowało, że pierwsza polska morska farma wiatrowa została ukończona. Chodzi o Baltic Power o łącznej mocy ok. 1,2 GW, która docelowo będzie wytwarzać 4 TWh energii rocznie. W ramach inwestycji zainstalowano 76 turbin o mocy 15 MW każda. Farma o powierzchni 130 km kw. znajduje się ok. 23 km od brzegu, w rejonie Choczewa i Łeby.

– Offshore to jedna z odpowiedzi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i niezależności energetycznej Polski. W rozwoju morskiej energetyki wiatrowej prezes Urzędu Regulacji Energetyki pełni jedną z kluczowych funkcji. Jest podmiotem, który udziela pomocy publicznej na gruncie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych – mówi dyrektor w URE podczas rozmowy na konferencji EuroPOWER & OZE POWER.

Źródło: https://biznes.newseria.pl/news/trwaja-prace-nad-zmianami,p1752311962