W 2025 roku osiem z 20 państw postrzeganych jako najmniej skorumpowane na świecie stanowiły państwa członkowskie Unii Europejskiej. Jednocześnie wynik regionu Europy Zachodniej i UE spadł z 66 do 64 pkt, przy czym 13 krajów odnotowało znaczące spadki, a tylko siedem poprawiło swoje wyniki – wynika ze wskaźnika postrzegania korupcji (CPI) przygotowanego przez Transparency International. Wspólnota podejmuje działania na rzecz walki z łapówkarstwem. Do końca tego roku Komisja Europejska ma przedstawić propozycję pierwszej unijnej strategii antykorupcyjnej.
– Unii Europejskiej zdecydowanie jest potrzebna strategia antykorupcyjna, dlatego że widać, że w różnych krajach są różne standardy walki z korupcją. W niektórych jest całkiem nieźle, ale w innych jest bardzo źle. Środki unijne często są rozkradane, marnotrawione, mamy niegospodarność. Ujednolicenie walki z korupcją jest więc wskazane i konieczne – mówi agencji Newseria Arkadiusz Mularczyk, poseł do Parlamentu Europejskiego z Prawa i Sprawiedliwości, należący do EKR.
Wskaźnik postrzegania korupcji (CPI) Transparency International ocenia 182 kraje i terytoria pod względem postrzeganego poziomu korupcji w sektorze publicznym w skali od 0 (wysoka korupcja) do 100 (całkowita czystość). W Europie Zachodniej i Unii Europejskiej najwięcej punktów za 2025 rok zdobyły Dania (89), Finlandia (88) i Norwegia (81), które tym samym należą do światowej czołówki. Najniższe wyniki osiągnęły Węgry (40), Bułgaria (40) i Rumunia (45).
– Wśród propozycji zmian do obowiązujących przepisów powinny się znaleźć przede wszystkim ujednolicenie walki z korupcją, wprowadzenie wspólnych standardów, lepsza wymiana informacji, korzystanie z narzędzi informatycznych, wyspecjalizowane służby do walki z korupcją. Widać, że tradycyjne jednostki policji często nie radzą sobie z bardzo skomplikowaną przestępczością białych kołnierzyków, praniem brudnych pieniędzy, przestępczością korupcyjną, która często dotyka środków unijnych, które powinny służyć obywatelom wszystkich krajów Unii Europejskiej. Ważne jest, żeby każde euro było transparentnie wydane i służyło mieszkańcom – uważa Arkadiusz Mularczyk.
W październiku br. Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą przygotowywanej strategii. Europosłowie wezwali w niej m.in. do skuteczniejszego egzekwowania prawa i zacieśnienia współpracy transgranicznej między państwami członkowskimi i organami UE, w tym Europolem, Eurojustem, Prokuraturą Europejską (EPPO) i Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Dokument podkreśla też potrzebę działań na rzecz ochrony niezależności sądownictwa, sygnalistów i dziennikarzy śledczych. Wzywa również do włączenia walki z korupcją do szerszych działań na rzecz zwalczania przestępczości zorganizowanej.
PE podaje, że szacowane potencjalne korzyści z dalszych działań Unii Europejskiej na rzecz zwalczania korupcji mogą sięgać nawet 58,5 mld euro rocznie.
– Są kraje, gdzie duża część środków jest marnotrawiona, wydawana niegospodarnie, a wręcz rozkradana. Na szczęście Polska dotychczas nie była takim negatywnym przykładem, ale są kraje z południa Europy, gdzie dużo z tych środków jest wydawanych bardzo niegospodarnie lub się rozpływa – tłumaczy europoseł PiS. – Problem jest w mentalności różnych narodów Unii Europejskiej, podejściu do pracy, środków publicznych i unijnych. W interesie nas jako Europejczyków i Polaków leżą ujednolicenie procedur antykorupcyjnych, lepsza wymiana informacji, współpraca, korzystanie z nowoczesnych narzędzi, które umożliwiają wyłapywanie tego typu nieprawidłowości, żeby gospodarka Unii Europejskiej dobrze wykorzystywała te środki.
Polska we wskaźniku postrzegania korupcji za 2025 rok osiągnęła 53 pkt na 100 i zajęła 52. miejsce wśród 182 badanych państw. W poprzednim zestawieniu (CPI 2024) miała taki sam wynik punktowy i była sklasyfikowana o jedną pozycję niżej. W ciągu ostatniej dekady wynik naszego kraju pogorszył się o 10 pkt. Z badania CBOS przeprowadzonego pod koniec 2025 roku wynika, że 63 proc. dorosłych Polaków uważa, że korupcja stanowi obecnie w Polsce poważny problem. W porównaniu z ostatnim pomiarem z 2021 roku oznacza to spadek o 9 pp. Wówczas niespełna trzy czwarte badanych (72 proc.) uważało korupcję za poważną bolączkę naszego życia społecznego i politycznego.
– Musimy też pamiętać o tym, że Unia Europejska sponsoruje wiele inicjatyw na innych kontynentach. W Afryce, Azji, Ameryce Południowej i Środkowej – tam również często dochodzi do niegospodarności, korupcji, sprzeniewierzenia, złego wydatkowania tych środków. Chodzi o to, żeby pieniądze europejskiego podatnika, w tym polskiego, były wydatkowane w sposób gospodarny, legalny, celowy, żeby finalnie służyły dobrym, pozytywnym celom – mówi Arkadiusz Mularczyk.
Przykładem kraju, który w tym względzie wymaga szczególnej uwagi, jest Ukraina. W niedawno opublikowanym raporcie Komisja Europejska docenia postępy w ramach ukraińskiego systemu walki z korupcją, ale wyraża też wątpliwości co do jego trwałości i skuteczności, szczególnie jeśli chodzi o presję ze strony instytucji państwowych i organów ścigania na ukraińskie instytucje antykorupcyjne.
– Środki pomocowe dla Ukrainy powinny trafiać do samorządów, armii, przedsiębiorców. Mają one służyć utrzymaniu państwa w stanie wojny i pod presją ze strony Rosji. Natomiast Unia Europejska musi absolutnie szczegółowo i transparentnie kontrolować te finanse, ponieważ dochodzą do nas informacje, że wiele środków od państw unijnych, Unii i innych krajów ze świata było wydatkowanych w sposób niegospodarny lub rozkradanych. To jest potężny problem w relacjach Unia Europejska–Ukraina. My domagamy się, żeby te środki były wydawane w sposób transparentny, rzetelny i legalny – zaznacza europoseł PiS.
Wyniki Eurobarometru z 2026 roku wskazują na to, że korupcja pozostaje poważnym problemem dla obywateli unijnych i przedsiębiorstw prowadzących działalność w Unii Europejskiej. 71 proc. Europejczyków uważa, że korupcja jest szeroko rozpowszechniona w ich kraju. Tak samo uważa 65 proc. europejskich przedsiębiorców. 48 proc. obywateli sądzi, że poziom korupcji w ich kraju wzrósł. Tylko 35 proc. jest zdania, że działania ich rządu na rzecz zwalczania tego zjawiska są skuteczne.
W kwietniu br. Rada UE zatwierdziła nowe unijne przepisy, które gwarantują, że główne przestępstwa korupcyjne będą w całej Unii Europejskiej definiowane i traktowane w podobny sposób. Obejmują one m.in. łapownictwo w sektorze publicznym i prywatnym, sprzeniewierzenie środków, płatną protekcję, utrudnianie działania wymiaru sprawiedliwości, wzbogacenie w wyniku przestępstw korupcyjnych i ukrywanie własności. Nowe przepisy wprowadzają także ten sam wymiar kar za przestępstwa korupcyjne. Przestępcy będą podlegać karze pozbawienia wolności od trzech do pięciu lat.
Źródło: https://biznes.newseria.pl/news/europa-wciaz-ma-problem,p1616217707
